دیدگاه

02:25 - 22/4/2021

کورش امینی

نگاهی به کتاب افسانه های دیار ما

نگاهی به کتاب افسانه های دیار ما

✍️ کورش امینی
 افسانه ها، بازتاب دهنده بخش مهمی از تاریخ، فرهنگ و تمدن یک قوم و ملت هستند و می توان آنها را از جنبه های مختلفی مورد تحقیق و بررسی قرار داد. کتاب افسانه های دیار ما/ دوره سه جلدی #تیپ شناسی_افسانه های_هورامی به قلم نگارنده این یادداشت، در سه جلد گالینگور با قطع وزیری و در 1550 صفحه توسط انتشارات تاڤگە در سنندج چاپ شده است. این افسانه ها در منطقه هورامان گردآوری شده اند که امروزه در دو استان کردستان و کرمانشاه در ایران و استان حلبچه در اقلیم کردستان عراق قرار گرفته است.گردآوری مجموعه ی حاضر به همراه تحقیق و بررسی افسانه ها و با همکاری بی دریغ خیل عظیمی از دوستداران فرهنگ و ادبیات این سرزمین، مدت 8 سال به طول انجامید. با انجام این مهم، دست کم بخش اندکی از افسانه های دیار هورامان، از گزند نابودی مصون مانده اند.
 در این کتاب، افسانه های هورامان برای اولین بار به روش علمی و بر اساس درونمایه های افسانه ها با اقتباس از فهرست موضوعی معروف آرنه- تامسون ، تجزیه و تحلیل شده اند. روش طبقه بندی به طور اعم روش قصه شناسان «مکتب تطبیقی» است که به «مکتب فنلاندی» مشهور شده است. با انجام این کار، افسانه های هورامی جایگاه برجسته ی خویش را در #نظام_طبقه بندی_بین المللی پیدا می کنند. در مواردی که کُد طبقه بندی افسانه یافت نشده که امری طبیعی است، از سیستم پیشنهادی پژوهشگر (H/AT/N) استفاده و کُد افسانه ثبت شده است
  جلد اول کتاب در 544 صفحه است و مطالب آن به استثنای «معرفی یک اسطوره ی هورامی» که به زبان راوی آن(هورامی) است، به زبان فارسی می باشد. این جلد در 4 بخش و 13 فصل همراه با آوانگاری لاتین و نمایه تدوین شده است . مقدمه اصلی کتاب 24 صفحه و به هورامی است. بخش اول شامل کلیات و با فصلهای ادبیات شفاهی و فولکلور، ضرورت تحقیق، مهم ترین مفاهیم موجود در کتاب، چرایی و اهمیت افسانه ها، بنیان افسانه های هورامی، تئوری های بنیادی در افسانه های هورامی، تیپ شناسی افسانه های هورامی، تجزیه و تحلیل، واکاوی و بررسی مختصر چند افسانه، یک اسطوره ی هورامی و ترجمه چند افسانه به زبان فارسی است.
 جلد دوم در487 صفحه شامل متن اصلی افسانه ها تا انتهای طبقه سحر و جادو می باشد. این جلد مشتمل بر بیش از 85 افسانه بوده که در ابتدای هر یک از افسانه ها، بعد از اشاره به تیپ اصلی افسانه، به افسانه  هم تیپ و مشابه آن در میان فارسی زبانان و در صورت آشنایی با همان افسانه در میان دیگر ملل، به نمونه آن هم اشاره شده است. در انتهای جلد هم، نمایه اشخاص، مفاهیم، حیوانات، موضوعات و... آمده است.
 جلد سوم این مجموعه، 552 صفحه بوده و شامل طبقات تاریخی، اشخاص آیینی، عاشقانه و داستان کوتاه، داستان های خنده دار، مسلسل و زنجیره ای می باشد. به جز مواردی که در قسمت دوم، شرح داده شده و روی آنها کار شده است، در این جلد، بیش از 50 روایت تاریخی و منطقه ای که لاجرم برخی اوقات و از طرف برخی پژوهشگران به عنوان افسانه آمده اند، ثبت شده اند. تجزیه ی 3 افسانه ی تیتیل و بیبیل، سلیم جوهری و نازمرجان بخش دیگری از این جلد می باشد. برخی از ضرب المثل های داخل افسانه ها،  به همراه زندگی نامه ی 4 نفر از راویان اصلی کتاب، فصل دیگری از جلد سوم می باشد. پایان بخش کتاب هم واژه نامه و نمایه است.
 نگارنده امیدوار است نگارش این کتاب آغازی برای کارهای جدی تر در زمینه گردآوری همه افسانه های منطقه هورامان و دیگر نقاط کردستان و تجزیه و تحلیل علمی آنها باشد. از آنجا که با وفات تدریجی نسل کهنسال ما که حافظان اصلی این افسانه ها تاکنون بوده اند، خطر فراموشی آنها پررنگ تر می شود، لازم است ثبت و ضبط همه افسانه های موجود هرچه سریع تر انجام گیرد.

02:01 - 25/4/2021 بروز شده است.

نظر شما؟
Loading...
نظرات

هیچ نظری درج نشده است.

بیشترین...