هەورامان

11:19 - 22/11/2021

ک مثل کولبر، مثل کم‌کاری

.

روزنامه ابتکار در گزارش امروز خود به خودکشی «سروش رحمانی» پس از توقیف قاطرهایش در پاوه پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

کوهستان سرد و برفی را با باری سنگین بر دوش پشت سر می‌گذارند تا شاید از این راه خانواده‌شان تامین کنند. فرقی سنشان چقدر است یا زن هستند یا مرد. هر باری که در کوهستان می‌گذارد، نمی‌داند که آیا این بار به خانه بازمی‌گردند یا نه؟ علاوه بر سرما و سختی جان، گلوله‌ها نیز منتظرشان هستند. می‌گویند می‌رسانند، اما چاره‌ای به جز «کولبری» ندارد.
هر چند بار در خبرها می‌شنویم که کولبری جان خودش را از دست داده است. یا به عنوان قاچاق به آنها شلیک می‌شود، یا اسیر سرمای کوهستان می‌شنوند یا راه سخت کوهستان، آنها را می‌بلعد و سقوط می‌کنند.
اما تصور نکنید که این راه آنقدر زیاد است که کسی روی وسوسه به آن برود. فردی که در سالهای اخیر به دلایل مشکلات و مشکلات ناشی از کولبری این شغل را می‌گذارد، می‌گوید: ما لوازم خانگی مختلف مانند تلویزیون، کولر و نظایر آن را برای شهرهای دیگر وارد می‌کنیم. مثلاً صاحب استان‌های بزرگ از جمله تهران و اصفهان می‌گیرند و می‌گوید ۲۰۰ تلویزیون که می‌خواهد آن کشور را وارد کند و از کولبر می‌پرسد این اقلام را به کجا منتقل می‌کند تا بتواند آن را وارد کشور کند؟ ما هم معمولا می گفتیم این کالاها را به شهر سلیمانیه بیاورند تا بعد به حلبچه و طویله منتقل شود و ما آنها را تحویل بگیریم.
او همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که رویه کولبری قانونی مربوط به گمرک است، اما فقط ۲۰ تا ۳۰ نفر از این راه کسب درآمد می‌کنند و اکثر مردم از رویه‌های غیر قانونی استفاده می‌کنند. شهر ما دیگر چیزی ندارد. حتی یک کارخانه یا کارگاه در پاوه نیست که پنج نفر با هم سر کار باشند. این کولبر سابق انجام داده است و به همین دلیل است که این شغل خارج شده است: «با 40 کیلو بار روی کوه‌ها راه می‌رویم که باعث آسیب‌دیدگی می‌شود.»
او درباره درآمد این شغل هم می‌گوید: تازه امسال که وضعیت درآمدی بهتر است، کولبر باید چهار ساعت در باران و برف به خاک عراق برود، چند ساعت هم با کوله در راه باشد و تقریباً یک روز کامل باشد، کولبر در راهی که ممکن است باشد. از آن برنمی‌آید که به ازای آن ۴۰۰ هزار تومان می‌گیرد. این راه پر خطر در همین هشت ماه امسال ۱۱ نفر قربانی گرفته اند. این افراد یا روی مین رفته اند یا از کوه افتاده یا از طرق دیگر کشته شدند. زمستان‌ها وضعیت بدتر است و نزدیک به یک مترو نیم در کوه‌ها برف می‌آید. مقدار سالهای قبل از کولبر برای هر صد کالا تا 100 هزار تومان می‌گرفت.
شاید هنوز هم تصویر آن دو کولبر نوجوانی که در راه اسیر بهمن بودند و از سرما یخ زدند را به خاطر داشته باشید. فرهاد و آزاد خسروی دو کولبر نوجوان روستای نی از توابع شهرستان مریوان بودند که در روز سه شنبه ۲۶ آذر سال ۹۸ به دلیل سقوط بهمن و گیر افتادن در برف و کولاک جان خود را از دست دادند. به تن، تمام تلاش خود را برای رسیدن به پایین کوه کرده و حتی خود را به خانه باغی رسانده بود و با شکستن شیشه در آنجا، گویا در پی یافتن پتو و یا وسیله گرمایشی بوده اما راه به جایی نبرد و جسد بیجانش بعد از چهار. تلاش روز و جست‌وجوی صدها نفر از اقشار مختلف مردم منطقه و حتی شهرستان‌های اطراف توسط نیروهای مردمی پیدا شد. این تصویر آنقدر تکان‌دهنده بود که همان سال خیلی از آنها را نمی‌پذیرفتند تا فکری به حال ایجاد در این مناطق کنند. اما اتفاق تاثیر گذاشت رخ نداد.
سال بعد هم خبر کشته شدن چند کولبر دیگر منتشر شد، این بار در سردشت و پیرانشهر و به ضرب گلوله. کمال حسین‌پور، نماینده سردشت و پیرانشهر در این‌رابطه گفته است: سردشت از محروم‌ترین شهرهای کشور است. در تمام شاخص‌های مهم آموزش، ورزش، راه‌های ارتباطی و… این شهرستان در انتهای جدول قرار دارد. در سردشت هیچ زیرساختی برای ایجاد نشده است. نه سرمایه گذاری در بخش صنعتی صورت گرفته نه کشاورزی و نه حتی گردشگری. با وجود ۹۰ درصد جنگل‌های استان در سردشت قرار دارد.
نماینده مردم سردشت و پیرانشهر افزوده شد: در تمام سردشت و پیرانشهر سه کارخانه فعال هم وجود ندارد. جوان سردشتی کجا کار کند؟ چگونه هزینه معیشت خانواده را تامین کند؟ اینها برای تهیه کتاب فرزندانشان مشکل دارند. آنها برای به دست آوردن حداقل معیشتشان ناچار به کولبری هستند. آنها می‌دانند که هدف گلوله قرار می‌گیرند اما باز هم به دل کوه می‌زند. چه چیزی غیر از نداری می‌توان آنها را وادار به پذیرش خطر مرگ کند؟ چرا آنها را دستگیر نمی‌کنند و طبق قانون با آنها برخورد نمی‌کنند؟ ماشه باید آخرین راه باشد.

حالا دوباره مرگ یک کولبر نوجوان در پاوه خبرساز شده است اما این‌بار نه سرما او را از پای درآورد و نه کوهستان. توقیف قاطرهایش که با آن‌ها بار جابه‌جا می‌کرد آنقدر برایش تحمل‌ناپذیر بود که دست به خودکشی زد. در جریان خودکشی او که یک نوجوان ۱۶ ساله یبود، خود را حلق آویز کرد. بعد از خودکشی کولبر، برادر او جسد بی جانش را پیدا کرد. پیکر این نوجوان بعد از خودکشی کولبر به خاک سپرده شد. علت خودکشی کولبر توقیف کردن قاطرهای او بود.
سروش رحمانی نام نوجوانی است که این بار نامش در میان مشکلات کولبری منجر به حادثه به چشم می‌خورد. نوجوانی ۱۶ ساله که به درس خوان بودن و مودب بودن در میان اهالی شهرستان پاوه و روستای هانی گرمله شهره بود و حالا ماجرای خودکشی او، داغی است که بر دل همین اهالی مانده است.
در خبرها آمده است، یکی از بستگان سروش که نمی‌خواهد نام او فاش شود، در مورد علت خودکشی سروش گفت: «حدود ۲۰ سال قبل بود که هنوز پدر سروش به نام فاروق شروع به کار کرد و در بندرعباس کاسبی می‌کرد. او از کشورهای خارجی اجناس مختلف وارد کشور می‌کرد و می‌فروخت. در واقع باعث شده بود که او به نوعی کارآفرین باشد اما تغییر شرایط کشور یکدفعه باعث ورشکستگی او شد.»
اوضاع زندگی پدر سروش به حدی بد شد که چند مامور او را تعقیب می‌کردند: «در تمام این سال‌ها پدر سروش با مشکلات اقتصادی خیلی زیادی دست به گریبان بود و از بانک یک وام ۵۰ میلیون تومانی گرفته بود که توانایی بازپرداخت آن را نداشت. در حالی که سند خانه آنها در رهن بانک بود و بانک می‌توانست خانه را مصادره کند اما با در نظر گرفتن شرایط مالی این خانواده به آنها مهلت داد و بدهی پدر سروش حالا به ۵۸۰ سروش حالا به ۵۸۰ میلیون تومان رسیده است که این تنها بدهی او نیست. بدهکاری او به افراد و اشخاص باعث شده بود حکم جلب سیار او را داشته باشند و از ترس همین موضوع او حتی عروسی دو دختر خود هم نیامد.»

این فرد در ادامه گفت: «همه اهالی روستا می‌دانستند که اوضاع مالی خانواده فاروق خیلی بد است. برای همین یکی از نیکوکاران شهر پاوه برای سروش و برادرش سهیل دو قاطر خرید و به آنها گفت اگر توانستید بعدا پول قاطر را به من برگردانید. پدر سروش بیماری سرطان روده و مغز استخوان داشت و مادرش هم به دیابت مبتلا بود. آنها با درآمد کولبری خرج درمان پدر و مادرشان را می‌دادند. کولبرها در این مناطق بنزین از مرز می‌برند و فندق و لاستیک و اینطور اجناس را می‌آورند. ماموران هنگ مرزی هم با این کار قاچاق مقابله می‌کنند. برای همین هم وقتی یک شب برادر سروش را با قاطر در اطراف هنگ مرزی دیده بودند، قاطر او را گرفته بودند. اینجا اگر قاطر کولبران توقیف شود باید بین ۱۰ تا ۱۵ میلیون به عنوان جریمه بپردازند تا دوباره بتوانند قاطر را پس بگیرند. اما همه می‌دانستند که سروش و خانواده‌اش چنین پولی نداشتند. برای همین شب که شد اهالی روستا و حتی اعضای شورای روستا و دهیاری به ماموران هنگ مرزی مراجعه کردند و از آنها خواستند با توجه به شرایط مالی خانواده سروش قاطرها را پس بدهند اما آنها موافقت نکردند.» آن شب زمانی که خبر پس ندادن قاطرها از سوی هنگ مرزی به گوش سروش رسید از روستای هانی گرمله به شهر پاوه رفت: «زادگاه پدری سروش در روستا بود و آنها یک اتاق کوچک آنجا داشتند تا بتوانند به خاطر طلبکارها از شهر دور باشند و زمانی که سروش و سهیل از مرز برمی‌گشتند هم به این اتاقک روستایی می‌آمدند. روز ۲۶ آبان وقتی سروش از پس گرفتن قاطرها ناامید شد به خانه‌شان در شهرستان پاوه برگشته و به مادرش گفته بود به روستا برو و به بابا سر بزن. بعد در حالی که در خانه تنها بود به خاطر غصه از دست دادن قاطرها خودش را با پرده اتاق به میله پرده آویزان کرده بود. برادرش همسایه‌ها را خبر کرده بود و اورژانس بالای سر او آمده و گفته بودند که او دیگر علائم حیاتی ندارد.»
حالا بعد از انتشار این خبر شاید برخی مسئولان درصدد دلجویی و جبران درآیند اما چرا مسئولان همیشه به فکر «جبران» هستند و ب علاج واقعه را قبل از وقوع نمی‌کنند؟ آیا حتما باید خانواده‌ای داغدار شود تا فکری به حال ایجاد شغل در مناطق مرزی شود؟ آیا راهی برای شناسایی بهتر کسانی که باید در تحت حمایت دولت باشند وجود ندارد؟ آیا حتما باید غفلت ما از هموطنان‌مان کار به آنجا برسد که جانی از دست برود و تنها افسوس باقی بماند؟

نظر شما؟
Loading...
نظرات

هیچ نظری درج نشده است.