دیدگاه

07:38 - 1/3/2021

هەورامان نیوز

‍ 🔵‍ حبسیات فقیه قادر همه‌وند ✍ ثابت هورامی ـــــ

.

‍ 🔵‍ حبسیات فقیه قادر همه‌وند

    ✍ ثابت هورامی
   ــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔹همه‌وندها یکی از طوائف و ایلات بزرگ ساکن در نواحی بازیان و شارزور هستند، مشهور است که این ایل در ابتدای قرن هجدهم میلادی از حوالی سنندج به نواحی بازیان کوچ کرده‌اند.
🔹یکی از شخصیت‌های برجسته همه‌وند، فقیه قادر همه‌وند می‌باشد که در سال ۱۲۴۲ قمری/ ۱۸۲۷میلادی  متولد و در سال ۱۳۰۹قمری/ ۱۸۹۲ میلادی  فوت نموده است. فقیه قادر هم عصر میرزا شفیع پاوه‌ای (۱۲۴۰ تا ۱۳۰۹ ه‌ق /۱۸۲۵ تا ۱۸۹۲م ) می‌باشد. نکته جالب توجه در مورد این دو شخصیت ، حبس و زندانی شدن آنها در زندان کرکوک و در زمان حکومت عثمانی می‌باشد. جایی که به نوعی اولین جرقه‌های هویت طلبی شعرای کورد تحت ظلم والیان عثمانی شکل گرفت و شعرای کورد، از فضای صرفا مذهبی و عاطفی فاصله گرفته و موضوعات هویتی در اشعارشان نمود بیشتری یافت. همانگونه که نمونه این گونه اشعار در دیوان میرزا شفیع پاوه‌ای به وفور یافت می‌شود.  فقیه قادر همه‌وند نیز چنین اشعاری سروده است، وی در یکی از این حبسیات می‌گوید:

بە دام و تەزویر، بە حیلەو بە فەن
ها کەفتی نە دام تورک ئەهریمەن

هەر کەس بە تورکان، بکەرۆ باوەڕ
ئەحمەق ئەو کەسەن، جه من ئەحمەقتەر

هەر کورد چەنی تورک، بگێرۆ ئۆلفەت
عاقیبەت چون من، مەمانۆ خجڵەت.

که او نیز مانند میرزا شفیع پاوه‌ای، با اشاره به مشکلات و دعاوی تورک و کورد، بر هویت کوردی خود اشاره دارد.
🔹فقیه قادر همچنین در ابتدای کتاب «پندالحکما» چنین می سراید:

چونکه فارسی بێ پەند حەکیمان
بە زوان کوردی ، کەردم تەرجومان

سا چون من ئەسڵم، سەنیف ئەکرادەن
هەر کەس بە ئەمساڵ وێش خاتر شادەن

   یعنی: من پند حکیمان را به کوردی «که همانا منظورش زبان اشعار خود یعنی گورانی است» ترجمه کرده‌ام.
🔹همچنین وی در معراج نامه خود با اشاره به لفظ گوران، می‌نویسد چون کوردها فارسی را متوجه نمی‌شوند من این مطالب را به لفظ گوران ترجمه کرده‌ام:

«جاهێڵان کورد، بێ حەد و حیساب
نمەکەن تەفهیم، بە فارسی کیتاب

کێشانم تەسدیع پەری هامدەمان
کەردم تەرجۆمە بە لەفزی گۆران»

🔹فقیه قادر به عنوان شخصیتی آئینی، سیاسی و ایلی، ساکن در جغرافیای شهرزور، مانند بیت سید عبیدالله بلبری که می‌گوید « فقه شافعیم که‌رد به گورانی، تا زاناش زومره‌و کوردی زوانی» گورانی را همان زبان کوردی می‌شمارد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
👁‍🗨منبع: ئورۆمۆنەکەم 

https://www.hawramannews.net
╲\╭
╭ 📡@hawramanews
┗╯\╲

نظر شما؟
Loading...
نظرات

هیچ نظری درج نشده است.